
موسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی
پژوهش موسیقی ایرانی
در فروردین ماه سال ۱۳۸۲ «مؤسسهی فرهنگی هنری آوای مهربانی» با رویکرد مشارکت در حفظ و پژوهش میراث موسیقایی ایرانزمین اقدام به برگزاری سلسله نشستهای پژوهشی با عنوان «پژوهش در موسیقی دستگاهی ایران» نمود که در آخرین جمعههای هر ماه برگزار میشد.
بدیهیست شناخت موسیقی هر قوم و ملتی بدون کاوش و مطالعه در آثار تاریخی و موسیقایی آن سرزمین بهدست نمیآید؛
بدین منظور بررسی تاریخ موسیقی ایران با تکیه بر معرفی آثار ضبطشدهی این عرصه ـ که بیش از یکصد سال قدمت دارد ـ به عنوان منابع اصلی پژوهشی سرلوحهی کار قرار گرفت.
پژوهشها شامل شناسایی، معرفی، دستهبندی تجزیه، تحلیل، بازسازی و بازخوانی آنها در قالب اجرای کنسرت پژوهشی به شرح زیر بودهاست:
- دیسکوگرافی (صفحهشناسی) آثار ضبطشده که از دورهی قاجار شروع و همراه با پخش نمونههایی از صفحات ضبطشده با گرامافون ارائهمیشد.
- جلسات را سخنرانیهای کارشناسی و یا کنسرتهای پژوهشی تشکیل میداد؛ در این بخش علاوه بر کارشناسی آثار ضبطشده و تجزیه و تحلیل آنها از زوایای مختلف، بازخوانی و یا بازسازی این آثار، توسط هنرمندان نیز اجرا میشد و معمولاً جذابترین قسمت برنامه را به خود اختصاص میداده است.
با تداوم این نشستها و افزایش تعداد مخاطبین از مهر ماه ۸۳ با همکاری «انجمن موسیقی» محل برگزاری آن به سالن رودکی انتقال یافت و از تابستان ۸۵ فصل جدیدی از نشستهای تخصصی ماهانهی «پژوهش در موسیقی دستگاهی ایران» با همکاری «دفتر موسیقی» و «بنیاد رودکی» آغاز شد و تداوم این روند را میسر ساخت.
حاصل و دستاورد اين نشستها تا اين لحظه توليد بالغ بر 90مقاله و متن سخنراني و 32 شماره نرم افزار و VCDوDVD است که فهرست عناوين آن به شرح زير است :
فهرست عناوين نشستهاي تخصصي پژوهش در موسيقي دستگاهي ايران
(ازسال 82 تا 88)
نشستهاي برگزار شده در سال 1382(شامل 10 برنامه)
محل برگزاري : دفتر آواي مهرباني
26 ارديبهشت82- زنان موسيقي عصر قاجار (1)
30 خرداد 82 – سنتور دوره قاجار
27 تير 82 – آواز دوره قاجار (1) : سيد احمد خان سارنگي
24 مرداد 82 – تار دوره قاجار(1) : ويژه آقاحسينقلي فراهاني (1)
28 شهريور 82 – زنان موسيقي عصر قاجار (2)
25 مهر 82 -كمانچه دوره قاجار(1)
30آبان82- كمانچه دوره قاجار(2)
28 آذر82 -آواز دوره قاجار(2) : سيد حسين طاهرزاده
26 دي 82- تار دوره قاجار(2) : ويژه آقا حسينقلي فراهاني (2)
17 بهمن 82 -آواز دوره قاجار (3) : قربان خان شاهي
نشستهاي برگزار شده در سال 83(شامل 10 برنامه)
محل برگزاري : دفتر آواي مهرباني و سالن رودکي
28فروردين83 – تصنيفهاي دوره قاجار (1)
25ارديبهشت 83 – تصنيفهاي دوره قاجار (2)
29خرداد 83 – كمانچه دوره قاجار(3) : ويژه باقرخان رامشگر
26تير 83 – تار دوره قاجار(3)
23مرداد 83 – آواز دوره قاجار (4) : ويژه قلي خان شاهي
27شهريور 83 – تار دوره قاجار(4) : ويژه درويش خان
24مهر 83 – آواز دوره قاجار (5)
29آبان 83 – آواز دوره قاجار(6) : ويژه جناب دماوندي
27آذر 83- آواز دوره قاجار (7) : ويژه اقبال السلطان
- بهمن 83 – عارف قزويني(ويژه يكصدمين سالگرد)
فهرست نشستهاي برگزار شده در سال84(شامل 6 برنامه)
محل برگزاري : سالن رودکي
20خرداد :سفر پاريس
30تير :دوره چهل ساله سنتور نوازي(1800-1840)
27مرداد :سليمان خان امير قاسمي
25شهريور : ابوالحسن خان صبا
27آبان: ني دوره قاجار
18آذر : ويژه يكصدمين سالگرد ضبط صفحه در ايران
نشستهاي برگزار شده در سال 85
5 مرداد : حسينعلي خان نکيسا- سالن رودکی
27 مرداد : آثار ضبط شده تصنيف از 1300تا1320شمسي- سالن رودکی
31 شهريور : تجزيه و تحليل شيوه هاي کمانچه نوازي دوره قاجار- سالن رودکی
5 آبان : مدرسه عالي موسيقي- سالن رودکی
3 آذر : علي اکبرخان شهنازي- سالن رودکی
1 دي : چهارمضراب- سالن رودکی
6 بهمن : نغمه هاي آسماني (1)- سالن رودکی
- اسفند : نغمه هاي آسماني (2)- تالار وحدت
نشستهاي برگزار شده در سال 1386
- اديب خوانساري(31/فروردين/86- تالار وحدت)
- سيداحمدخان(28/ارديبهشت- سالن رودکي)
- مروري بر آثار رضاقلي ميرزا ظلي(25/خرداد-سالن رودکي)
- مروري بر اثار ضبط شده بازيگري و نمايش موزيکال ايراني(22/تير- سالن رودکي)
- تکرار برنامه ظلي( 29/تير- سمنان-تالار آفتاب)
- درويش خان(15شهريور- طالقان-روستای زیدشت)
- مروري بر جايگاه و آثار ارکستری در موسيقي ايرانی(23آذر86- سالن رودکی)
نشستهاي برگزار شده در سال 1387
- مروری بر تاريخ 5هزارساله ساز عود و شيوه های نوازندگی آن(31خرداد87 – سالن رودکی)
- مروری بر آثار اقبال آذر و بيگجه خانی(18مرداد87 – سالن رودکی)
- پژوهش و بازخوانی تصانیف منسوب به عبدالقادر مراغی(12مهر 87- سالن رودکی)
- مروری بر زندگی و آثار مرتضی نی داود(29آذر87- سالن رودکی)
نشستهای برگزار شده در سال 1388
- مروری بر آثار ضبط شده در سفر لندن: گفته ها و ناگفته هائی از سفر لندن(1909)
به مناسبت یکصدمین سال ضبط صفحه در لندن (29 آبان 88- سالن رودکی )
- ساختار شناسي سبكهاي قديم و جديد “نوحه خواني در ايران”(9 بهمن 88- سالن رودکی )
- پیوندهای موسیقی سنتی ایران و ترکیه (22 اسفند 88- سالن رودکی )
